Warcaby jako dyscyplina sportowa

autor admin | Październik 20th, 2010

W warcabach rozgrywane są mistrzostwa krajów, kontynentów i świata. Światowa Federacja Warcabowa skupia narodowe organizacje.

Pierwsze regularne rozgrywki w Polsce rozpoczęły się od 1973 r., najpierw odbyły się drużynowe, potem indywidualne Mistrzostwa Polski.

Nadzór nad rozgrywkami i stowarzyszeniami sprawowała Centralna Komisja Gry Warcabowej, potem Polskie Towarzystwo Warcabowe.

W 2004 r. powstał Polski Związek Warcabowy, należący do Światowej Federacji Warcabowej (FMJD). Zajmuje się wspieraniem rozwoju gry jako sportu w dwóch odmianach – warcabach polskich (stupolowych) i klasycznych (64 pola).

Największym sukcesem Polaków było Wicemistrzostwo  Świata Ewy Schalley w 1997 r., brąz w Drużynowych Mistrzostwach Świata w Weronie w 1989 r. oraz brązowy medal zdobyty przez Natalię Sadowską w Mistrzostwach Europy Kobiet w 2010 r.

Najbardziej prestiżową odmianą gry są warcaby międzynarodowe, obecnie niepokonanym, dziesięciokrotnym mistrzem świata w tej dyscyplinie był Rosjanin Aleksej Czyżow, nad szachownicą spędził 36 lat.

Wielką sławą do dzisiaj cieszy się przedwojenny Mistrz Świata, Maurycy Reichenbach, urodzony w Polsce, skąd wyjechał w wieku 9 lat do Francji.

Centrum znajduje się w Holandii, w lidze grają prawie wszyscy najlepsi zawodnicy na świecie, ale to Rosjan uważa się za najwybitniejszych przedstawicieli warcabów. Duża liczba świetnych zawodników gra w krajach afrykańskich, głównie z byłych kolonii francuskich.

Podczas Mistrzostw Świata w warcabach 64-polowych, rozgrywa się mniejsze mecze, aby uniknąć dużej liczby remisów. Losowo wybiera się pierwsze posunięcia, następnie gra dwie partie z wylosowanymi posunięciami i zmianą kolorów.

Marion Tinsley od 1954 r. przez 40 lat pozostawał niekwestionowanym mistrzem w warcabach angielskich, w tym czasie przegrał tylko 9 partii. W 1994 r. stracił tytuł na rzecz programu komputerowego Chinook.

W 2007 r. jego twórcy udowodnili że pokonanie Chinooka jest niemożliwe, ponieważ został wyposażony w idealny algorytm gry w warcaby angielskie. Twórca pragramu to Johnatan Schaeffer, pracownik Uniwersytetu Alberty w kanadyjskim mieście Edmonton, pozostali programiści: Rob Lake, Paul Lu, Martin Bryant i Norman Treloar.

Ogłosili publicznie że, Chinkook posiada informacje o wszystkich 500 trylionach możliwości ustawień w jakich mogą się znaleźć piony. W przypadku kiedy żaden z graczy nie popełni błędu, gra musi się zakończyć remisem.

Szachy, gra królów II

autor admin | Październik 16th, 2010

Pierwszy polski podręcznik szachowy, napisany w latach 1602-1610 przez wojewodę poznańskiego Jana Ostroroga, opierał się w znacznej mierze na dziele hiszpańskiego mistrza szchowego Ruya Lopez de Segura (1530-1580).

Ruy Lopez był duchownym, służącym na dworze Filipa II hiszpańskiego, mecenasa sztuki i wielkiego miłośnika szachów. Podczas podróży do Włoch Ruy grał z włoskimi mistrzami jak Leonardo di Bona i Paolo Boi, którzy odwiedzali go również w Madrycie. W 1575 r. rozegrano mecz z wysokimi nagrodami ufundowanymi przez króla, zwycięzcą miał zostać ten, kto wygra trzy partie z rzędu. Wydarzenie to można uznać za pierwszy międzynarodowy turniej szachowy.

W 1561 r. Ruy wydał traktat Libro de la invencion liberal y el arte del juego del Axedrez (Księga o odkryciach i sztuce gry w szachy). Była to pierwsza próba usystematyzowania i oceny znanych do tej pory otwarć szachowych (wprowadził pojęcie gambit).

W połowie XVIII wieku Franciszek Philidor (muzyk na dworze Ludwika XV, uznany za cudowne dziecko) i Filip Stamma urodzony w 1705 r. w syryjskim Aleppo, otwarli nowy etap teorii i praktyki.

W XIX wieku pojawili się mistrzowie, jak: w Anglii Howard Stauton, we Francji Louis de la Bourdonnais, w Niemczech Adolf Anderssen, urodzony w 1818 r. we Wrocławiu. W Rosji niepokonany był Aleksander Pietrow, założyciel Petersburskiego Towarzystwa Miłośników Gry Szachowej.

W 1886 r. rozegrano pierwszy oficjalny mecz o tytuł mistrza świata pomiędzy polskim szachistom, urodzonym w Lublinie w 1842 r. Janem Zukertotem a reprezentującym Austro-Węgry Wilhelmem Steinitzem, który wygrał ten ostatni.

Pierwszy powszechny turniej międzynarodowy rozegrano w Londynie w 1851 r. (zwyciężył Adolf Anderssen), w 1924 r. powstała Międzynarodowa Federacja Szachowa z siedzibą w Paryżu, zrzeszająca narodowe związki szachowe z całego świata. Od tego roku rozpoczęła organizowanie olimpiad szachowych co 2 lata pomiędzy reprezentacjami narodowymi, nominowanymi przez narodowe związki szachowe skupione w Federacji. Trzy lata później zaczęły się odbywać także mistrzostwa świata kobiet.

Od lat 50-tych XX w. partnerem rozgrywek szachowych został komputer, potem zaczęto grać przez Internet z przeciwnikami z całego świata. W 2008 roku rozegrano pierwszą partię z kosmosu, zakończyła się zwycięstwem astronauty z USA Grega Chamitoffa, przebywającego na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Warcaby

autor admin | Październik 10th, 2010

Twórcą gry miał być egipski bóg Tot, patron mądrości i pisma. Według legendarnej tradycji greckiej, grę wymyślił Palamades, podczas oblężenia Troi.

Grecka Petteia czyli kamyki, została przekształcona przez Rzymian w grę w rozbójników, Latrunculi. Nie zachował się niestety żaden kompletny opis tej gry, wiadomo że grano na planszy 8 na 8 pól, a każdy z graczy posiadał po 16 pionów, poruszających się w każdą stronę o dowolną ilość pól, grano do zbicia wszystkich.

Znana nam dzisiaj postać wykształciła się na Półwyspie Iberyjskim w XV wieku. Wywodzono ją z Alquerque, opartej na arabskiej grze El-Quirkat, nazwanej przez plemiona arabskie zamieszkujących Saharę zamma (damma). Znano ją na pewno w 100 roku n.e.

W Europie upowszechniła się za sprawą Francuzów w XI wieku.

Pierwsze traktaty o grze w warcaby, jakie zachowały się do dnia dzisiejszego pochodzą z hiszpańskiej Walencji, gdzie w 1547 r. wydano El Ingenio o juego de marro, de punta o damas napisany przez Antonia de Torquemadę.

Dzisiaj gra występuje w wielu odmianach, za dyscyplinę sportową uznaje się jedynie warcaby stupolowe, zwane także międzynarodowymi. W większości krajów gra odbywa się na planszy z 64 polami, czasami zastępowanej przez szachownicą. Rozgrywana jest na ciemnych polach planszy o wymiarach 8 na 8 pól, grający czarnymi pionkami (kamieniami) ma widzieć w lewym, dolnym rogu ciemne pole.

Używa się 24 pionków, 12 białych i 12 czarnych. Ustawia się je na ciemniejszych polach tak, aby dwa środkowe rzędy były wolne, pierwszy ruch wykonuje gracz z czarnymi pionkami. Celem gry jest zbicie wszystkich pionków przeciwnika lub uniemożliwienie mu wykonywania ruchu z powodu braku wolnego pola. W sytuacji, kiedy żaden z graczy nie może tego dokonać, wykonując po 15 ruchów bez zmniejszenia liczby pionków, następuje remis. Pionki mogą się poruszać o jedno pole do przodu po przekątnej, na wolne miejsca, mogą być bite tylko do przodu.

Wariantami gry są warcaby polskie (międzynarodowe), dwuliniowe, angielskie, hiszpańskie, włoskie, rosyjskie, czeskie, kanadyjskie, klasyczne (64 pola), wybijanka czyli rosyjskie poddawki gdzie należy pozbywać się własnych kamieni, warcaby tureckie.

W Polsce grano także w warcaby tradycyjne, nie obowiązywała w nich zasada bicia większości, czyli wyboru dowolnego zbicia z jednego z możliwych zbić.

Szachy, gra królów

autor admin | Październik 4th, 2010

Początki tej szlachetnej gry wiąże się z Indiami, według zachowanych źródeł pisanych były także znane w VI wieku w Persji, skąd przywieziono je w darze od jednego z indyjskich władców.

Na dworze szachów indyjska czaturanga zmieniła się w czatrang, a po opanowaniu kraju przez Arabów – w szatrandż.

Do Europy trafiły we wczesnym średniowieczu drogą kontaktów ze światem arabskim, z Sycylii i południowego Półwyspu Iberyjskiego powędrowały do Włoch, Hiszpanii, Francji, Niemiec, Anglii i Skandynawii, gdzie archeolodzy znajdują figury szachowe z X-XI wieku. Do Czech trafiły z kupcami włoskimi zdążającymi na północ.

Na terenach obecnej Rosji, która miała kontakty z cesarstwem bizantyjskim i światem arabskim, szachy pojawiły się dużo wcześniej, prawdopodobnie już w VIII wieku, bezpośrednio z Iranu i Środkowej Azji.

Do Polski mogły trafić z różnych źródeł, z Rusi lub Czech wraz z kupcami lub na drodze kontaktów dyplomatycznych, za sprawą kupców arabskich lub poprzez kontakty ze Skandynawią. Liczba wczesnych znalezisk jest zbyt mała by jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie.

Jak dużą rolę odgrywały w późniejszej kulturze naszego kraju, możemy się dowiedzieć na przykład z utworu Jana Kochanowskiego, który opisuje je jako grę królewską, chociaż uwielbiali ją także szlachetnie urodzeni i mieszczanie.

Największy rozkwit nastąpił w okresie renesansu, szczególnie na południu Europy w Hiszpanii i Włoszech. Dzięki teoretykom jak Gioachino Greco, Ruya Lopez i Alessandro Salvio, szachy stały się prawdziwą sztuką.

Greco napisał i wydał w 1620 r. Traktat o szlachetnej grze w szachy, przechowywany do dzisiaj w Bibliotece Korsykańskiej w Rzymie. Wybrał się także w podróż po Europie, w poszukiwaniu godnych przeciwników, ucząc i sprzedając traktaty o grze zdobył pokaźną fortunę. Na dworze Filipa IV w Hiszpanii pokonał swojego mistrza i nauczyciela Mariano Morano, potem niespokojny duch pognał go do Ameryki, gdzie zmarł na zarazę w wieku niespełna 30 lat.

W Anglii, już po śmierci Greco wydano jego traktat: Królewska gra w szachy z miniaturami przedstawiającymi kompletne partie. Do dzisiaj są wspaniałym materiałem do nauki, zaskakują pomysłowością, jego nazwiskiem nazwano kilka debiutów (początkowych faz partii) jak obrona Greco, gambit, kontrgambit w debiucie gońca i wariant w partii włoskiej.